4. Herhaling 19e eeuw.

KA 32 'De sociale kwestie'
1 / 49
suivant
Slide 1: Diapositive
GeschiedenisMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5

Cette leçon contient 49 diapositives, avec diapositives de texte et 1 vidéo.

time-iconLa durée de la leçon est: 80 min

Éléments de cette leçon

KA 32 'De sociale kwestie'

Slide 1 - Diapositive

Vandaag:
Twee oorzaken van de 19e eeuw

De 19e eeuw

Opdracht

Slide 2 - Diapositive

1700-1800 'eeuw van de verlichting'
1800-1900 ijzeren eeuw
Start verlichting
Verlicht absolutisme
&
Abolitionisme
FR revolutie 
(democratisch)
Nieuwe landbouwtechnieken
Congres van Wenen 1815

Industriële revolutie
Giga- bevolkingsgroei
Hier kijken we naar

Slide 3 - Diapositive

Oorzaak 1: De verlichting

Slide 4 - Diapositive

Tijdlijn 
Einde  middeleeuwen
1500
ontstaan 'nieuwe wetenschappelijke belangstelling' (ka19)

Wetenschappelijke revolutie (+-1600)(ka26)

Kunnen we god vinden? 
Periode met veel nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen
Verlichting!
(vanaf 1700) (ka27)

Kunnen we ook onderzoek doen naar de samenleving?
Gouden eeuw Republiek

Slide 5 - Diapositive

Kenmerkend aspect

Ka 27: Rationeel optimisme en 'verlicht denken' dat werd toegepast op alle terreinen van de samenleving: godsdienst, politiek, economie en sociale verhoudingen.


Slide 6 - Diapositive

Rationeel naar de samenleving kijken
- Waarom heeft één iemand zoals een vorst zoveel macht? 

- Waarom bepaald de kerk eigenlijk hoe wij ons moeten gedragen? 

- Waarom is het zo dat als je als boer wordt geboren dat je zelf ook boer moet worden? 

- bestaan er natuurlijke rechten voor ieder mens?  

Naar de samenleving kijken met de vraag: wat is nu eigenlijk een natuur recht en wat is nu eigenlijk door mensen bedacht en in stand gehouden? (Wat is dus alleen zo omdat het tradititie is) 

Slide 7 - Diapositive

Verlichte filosofen
- verlichting is een 'manier' van denken. niet zozeer één idee.

- veel verlichte filosofen over heel Europa die over verschillende onderwerpen nadachten. 



Montesqiue vroeg zich af waarom één iemand de macht had over iedereen. Trias politica
Voltaire vroeg zich af waarom de kerk zoveel macht had? bestaat god? 
Locke vroeg zich af waarom er standen bestonden in een maatschappij
Sociaal contract

Slide 8 - Diapositive

Verlichting

Conclusie




- De verlichting werd mogelijk gemaakt door de wetenschappelijke revolutie. 

 - De verlichting is een nieuwe manier van naar de wereld kijken. Namelijk door kritisch rationeel te werken. 


Slide 9 - Diapositive

Eeuw van de verlichting
1700-1800 'eeuw van de verlichting'
1800-1900 ijzeren eeuw
Start ka27 verlichting
Verlicht absolutisme
ka28
FR revolutie 
(democratisch)
Ka30
Congres van Wenen 1815

Hier kijken we naar
Abolutionisme
ka29

Slide 10 - Diapositive

Oorzaak 2: Industriële revolutie

Slide 11 - Diapositive

Grote veranderingen in de 19e eeuw

Nieuwe landbouwtechnieken = meer landbouw opbrengst 


Slide 12 - Diapositive

Bevolkingsgroei begin 19e eeuw
- Sterfte cijfer zakt, geboorte cijfer niet.

- twee grote gevolgen van bevolkingsgroei

Op welke stand heeft deze ontwikkeling vooral invloed? 

Slide 13 - Diapositive

Gevolgen bevolkingsgroei (1)
Meer mensen hebben meer spullen nodig --> stimuleert uitvindingen

Veel uitvindingen nog wel met de hand aangedreven

Slide 14 - Diapositive

Gevolgen bevolkingsgroei (2)
Hoe was het eerst geregeld ? 


Huisnijverheid------->



Boeren maken in de winter producten (en dus wat extra geld)

Slide 15 - Diapositive

Gevolgen bevolkingsgroei (2)
- Machines eerst waterkracht (plaatsgebonden)
- Na James Watt Stoomkracht!

- Machines te groot voor huisnijverheid

- Ontstaan eerste fabrieken


Slide 16 - Diapositive

Urbanisatie
Urbanisatie:
 
1. Prijs eten       omzet boeren
2. Geen geld meer voor huisnijverheid
2. minder boeren nodig door nieuwe landbouw uitvindingen

Ontstaan nieuwe sociale groep: De arbeider

Opkomst: Liverpool, Manchester, Leeds, Tilburg,
Eindhoven, Enschede

Slide 17 - Diapositive

Twee nieuwe belangrijke sociale groepen
- Industriële revolutie = sociaal/economische ontwikkeling die onafhankelijk van de verlichting plaatsvind. 

Ontstaan twee nieuwe sociale groepen: 
Arbeiders en gegoede burgerij 








Nog één laatste vraag!
Arbeiders
Gegoede burgerij

Slide 18 - Diapositive

1700-1800 'eeuw van de verlichting'
1800-1900 ijzeren eeuw
Start verlichting
Verlicht absolutisme
&
Abolitionisme
FR revolutie 
(democratisch)
Nieuwe landbouwtechnieken
Congres van Wenen 1815

Industriële revolutie
Giga- bevolkingsgroei
Hier kijken we naar

Slide 19 - Diapositive

Slide 20 - Diapositive

Congres van Wenen
Restauratie. Terug naar hoe het ooit was (1815)

Slide 21 - Diapositive

Terug naar hoe het ooit was was om twee redenen niet mogelijk
  1. De geest is uit de fles. Iedereen wist van de Gelijkheid en vrijheid en niemand wilde echt terug.
  2. De derde stand was uit elkaar gevallen in 'arbeiders' en 'Fabrieksbazen' 

Slide 22 - Diapositive

Terug naar hoe het ooit was?
De wereld was simpelweg niet meer hetzelfde:


Slide 23 - Diapositive

De 19e eeuw (1800-1900)
Vaders van de negentiende eeuw: Industriële Revolutie & Franse Revolutie (Verlichting)

Deze twee ontwikkelingen zijn de motoren van wat we gaan zien in de 19e eeuw. 

Industriële revolutie: Sociale kwestie, uiteenvallen derde stand, modern imperialisme 

Franse revolutie (Verlichting): Democratisering en Emancipatie

Slide 24 - Diapositive

De sociale kwestie:


Hoe ging het met deze nieuwe arbeiders klassen ? 

Bij wie kregen ze hulp? 

KA 32: Discussie over de ‘sociale kwestie’.

Slide 25 - Diapositive

Zo was het eerst
Boer (of boeren knecht) 

Landwerk of huisnijverheid

Relatieve bestaanszekerheid (onafhankelijk)

Wonen op boerderij of bij boer in huis. 

Kleine gemeenschap (dorp)

Slide 26 - Diapositive

Toen gebeurde de industriële revolutie

Slide 27 - Diapositive

Arbeidersbestaan
Werken in de fabriek (16 uur per dag)

Weinig bestaanszekerheid (ontslag door overvloed)

Razend snelle urbanisatie

Slide 28 - Diapositive

Slide 29 - Vidéo

Ancien Regime
Derde stand 'valt uit elkaar'


Slide 30 - Diapositive

Ancien Regime
Fabrieksbazen
Fabrieksarbeiders

Slide 31 - Diapositive

Fabriekseigenaren/industrieële
Kapitalisten (willen steeds meer winst maken)

Zo min mogelijk loon betalen
zo min mogelijk kosten maken
Zo groot mogelijke winst behalen


Slide 32 - Diapositive

Gevolgen
Fabriekswijken (hatert, neerbosch)

Kroeg, winkel, woningen zijn allemaal van de fabriek.



Slide 33 - Diapositive

Slide 34 - Diapositive

Ancien Regime
Fabrieksbazen
Fabrieksarbeiders

Slide 35 - Diapositive

Klassenmaatschappij
Hoe hoger hoe meer?

Slide 36 - Diapositive

Hoe ziet de samenleving eruit na 1800?
Arbeiders

Arm, loondienst

- Stand 3de

Geen politieke macht
Geestelijke

- Rijk/midden

werken voor de kerk

- 1ste stand

Wel politieke macht
Fabrieksbazen

- Stinkend rijk


- Stand 3de

Geen politieke macht
Boeren

 middenstand
platteland

- Stand 3de

Geen politieke macht


Adel

- Rijk

Hebben land wonen buiten de stad

- 2de stand
Wel politieke macht

Slide 37 - Diapositive

Sociale kwestie
Kwestie = Probleem

Sociale kwestie = het probleem van de slechte leef en werkomstandigheden van de arbeidersklasse

Slide 38 - Diapositive

Start democratisering in de 19e eeuw
Het gevolg van verlichting in de negentiende eeuw

Slide 39 - Diapositive

Rijke burgers (ondernemers)
Wel geld/geen macht

Politieke stromingen = Hoe moet het land geregeld worden? 

Eerst conservatieven
toen Liberalen
Dan Socialisten en confessionelen
ook nog Feministen 

KA 35: Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer
mannen en vrouwen aan het politieke proces

Slide 40 - Diapositive

Conservatisme

Conserveren = behouden

Conservatisme = Willen alles behouden zoals het is. 

Ideale staat: 'Nachtwakersstaat' of 'kleine staat'

Staat is er om grenzen en wetten te beschermen, verder doet het zo min mogelijk. 



Slide 41 - Diapositive

Liberalisme

 Staat moet niet alleen veiligheid garanderen maar ook een bepaalde bestaanszekerheid
(Kleine overheid)
Staat moet zich tot zekere hoogte bemoeien met de burgers


Slide 42 - Diapositive

1848 Nederland democratie
'overtuigd' De koning zijn alleenheerschappij op te geven in ruil voor een democratie met censuskiesrecht

Slide 43 - Diapositive

Dusssss.....
Politieke stromingen
Conservatisme

Nachtwakersstaat

Sociale kwestie is niet het probleem van de regering
Liberalisme

Kleine overheid die bepaalde zekerheden biedt

Sociale kwestie is het probleem van de regering
Politieke stromingen

Slide 44 - Diapositive

Liberalisme & Sociale kwestie
- Mensen uit anders klassen gaan de sociale kwestie aankaarten.

- Liberaal Samuel van Houten

- Kinderwetje van van Houten (1874): 

tegen ‘overmatigen arbeid en verwaarlozing van kinderen’.

Kinderen tot 12 jaar mogen niet in de fabrieken werken

Slide 45 - Diapositive

Emancipatie bewegingen
RIjken mensen houden in Nederland de macht (conservatieven en Liberalen)

Groepen gaan roepen om stemrecht

Socialisten en feministen

Slide 46 - Diapositive

Waarom zijn de conservatieven en liberalen huiverig? 




Algemeen kiesrecht 1917

Vrouwen kiesrecht 1919

Slide 47 - Diapositive

Wat hebben we gezien?
de 'ijzeren eeuw'  heeft twee grote aanjagers (oorzaken): Verlichting en Industriële revolutie
1800-1900 ijzeren eeuw
20ste eeuw
1815 Congres van wenen
1848 Nederland democratie
1914 start WOI
1917 algemeen kiesrecht
1919 vrouwenkiesrecht
Periode van sociale kwestie
Periode van emancipatie

Slide 48 - Diapositive

Tijdvakken globaal
Vul tijdvak 8 zo goed mogelijk in 

Slide 49 - Diapositive