Hoe zijn textiel en computers met elkaar verweven?

Ondertitel
Hoe zijn textiel en computers met elkaar verweven?
Aan de slag met de koppeling tussen weven en computertaal
1 / 35
volgende
Slide 1: Tekstslide
WiskundeNatuur, Leven en Technologie+3Middelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 2-4

In deze les zitten 35 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min

Introductie

Textiel en computers lijken misschien in verschillende werelden te horen, maar de twee hebben verrassend veel met elkaar te maken! In deze les wordt een introductie tot verschillende soorten textiel gegeven, waarna de focus wordt gelegd op weven. Leerlingen gaan zelf met werkbladen aan de slag, en leren over de koppeling tussen weven en computertaal.

Instructies

Voorkennis van leerlingen
De leerlingen hebben geen voorkennis nodig.

Voorbereiding voor docent
In de les gaan leerlingen met werkbladen aan de slag. Hou er rekening mee dat deze voorafgaand aan de les geprint zijn.

Leerdoelen/vaardigheden
Na deze les...
  • Kan ik verschillende weefbindingen herkennen.
  • Weet ik de verschillen tussen verschillende weefgetouwen
  • Weet ik wat weven en programmeren met elkaar te maken hebben.
Aansluiting curriculum
Deze les sluit aan bij de volgende onderwerpen:

Wiskunde:
  • wiskundige vaardigheden
Informatica: 
  • grondslagen 
NLT: 



Werkbladen

Onderdelen in deze les

Ondertitel
Hoe zijn textiel en computers met elkaar verweven?
Aan de slag met de koppeling tussen weven en computertaal

Slide 1 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Informatie voor de docent
Vooraf
Print de werkbladen. 


Benodigdheden
Iconen







Zet het vinkje 'toon bij leerling' aan
Toon notities bij elke dia
Navigeren door de les
2 geprinte werkbladen 
Klik hier
Laptop voor elke leerling
Schaar voor elke leerling
Hotspot met meer informatie

Slide 2 - Tekstslide

Deze les maakt gebruik van geprinte werkbladen. Het is aan te raden deze voorafgaand aan de les geprint te hebben. 
Les 1. Wat is creativiteit?
Leerdoelen
Na deze les...

  • Kan ik verschillende weefbindingen herkennen.
  • Weet ik de verschillen tussen verschillende weefgetouwen.
  • Weet ik wat weven en programmeren met elkaar te maken hebben.

Slide 3 - Tekstslide

In deze les maken leerlingen vanuit het perspectief van textiel kennis met de overlap met de technische kant. Hier worden expliciete koppelingen met programmeren voor gemaakt. 
Les 1. Wat is creativiteit?
Textielsoorten
Haken
Met één haaknaald haal je de draad door een vorige lus. Haken kan niet machinaal worden gedaan. 
Textiel is stof gemaakt van draden. Dit zijn 4 belangrijke manieren om stoffen te maken van draad:
Weven
Horizontale draden en verticale draden worden in elkaar gevlochten
Breien
Een lange draad wordt met lussen in elkaar gezet tot stof. Eerst zet je een rij lussen op één breinaald. Met een andere naald haal je steeds een draad door een lus en maak je weer een nieuwe rij lussen. Een breimachine doet dat zeer snel. 
Vilten
Bij vilten worden vezels tot een lap stof aan elkaar gewreven. Ze zitten dan chaotisch in elkaar. 

Slide 4 - Tekstslide

Ter introductie op de verschillende manieren om stoffen te maken.  Leerlingen kunnen ook zelf de korte toelichtingen lezen bij de manieren.
Bekijk 2 kledingstukken en typ of het geweven, gebreid, gehaakt of gevilt is. Geef hierbij aan wat voor kledingstuk het is.


Slide 5 - Woordweb

Om na te denken over de verschillende manieren waarop textiel gemaakt kan worden, kijken leerlingen naar hun eigen kleding. 

Deze opdracht kan ook expliciet in tweetallen uitgevoerd worden.

 Vraag
Hoe is denim (spijkerstof) gemaakt?
A
Geweven
B
Gebreid
C
Gehaakt
D
Gevilt

Slide 6 - Quizvraag

Mogelijk is er al een spijkerbroek of spijkerjasje genoemd in de vorige vraag. Later in de les wordt denim nogmaals aangehaald om verder ingezoomd in te gaan op geweven stoffen. 
Les 1. Wat is creativiteit?
Weven
Verticale draden worden gespannen. De horizontale draden worden boven en onder de verticale draden gevlochten. 

Slide 7 - Tekstslide

De rest van deze les gaat over weven, waarbij de manier waarop de stof gevormd wordt hier het startpunt geeft.
Les 1. Wat is creativiteit?
Geweven stoffen

Slide 8 - Tekstslide

Geweven stoffen kunnen er heel divers uitzien, maar zijn in de structuur dus allemaal hetzelfde opgebouwd: er zijn verticale draden gespannen, waar vervolgens horizontale draden boven en onder worden gevlochten. 
Les 1. Wat is creativiteit?
Bindingen
Het patroon waarop de horizontale draden over en onder de verticale draden bewegen, heet een binding.

Twee voorbeelden zijn een platbinding en een keperbinding.

Slide 9 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Bindingen
Platbinding
De horizontale draden worden om-en-om de verticale draden geregen.

Slide 10 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Bindingen
Keperbinding
De horizontale draden slaan een aantal verticale draden over. Zo lijken er schuine lijnen te ontstaan, zoals bij denim

Slide 11 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies


 Vraag
Bekijk denim op internet of in het echt.
Waarom lijkt veel denim meer blauw van buiten, maar meer wit van binnen? 

Typ hier je antwoord:

Slide 12 - Open vraag

Deze slide heeft geen instructies

1. Knip alle witte stroken uit. 
2. Knip alle zwarte stroken in tot de bovenkant.
3. De zwarte stroken zijn de verticale draden
Deze zitten normaal vast in het weefgetouw en heten 'de ketting'.
4. De witte stroken zijn je horizontale draden
Deze weef je heen en weer in de ketting. De horizontale draden heten 'de inslag'. 
Werkblad opdracht 

Slide 13 - Tekstslide

De stappen in deze slide geven de voorbereiding voor de verschillende opdrachten die leerlingen met het werkblad kunnen uitvoeren. De opdrachten volgen op de volgende drie slides. 
Werkblad opdracht 
Weef dit patroon op het werkblad
timer
2:00

Slide 14 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Werkblad opdracht 
Weef dit patroon op het werkblad
timer
2:00

Slide 15 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Werkblad opdracht 
Weef dit patroon op het werkblad
timer
2:00

Slide 16 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Deze binding 
zorgt ervoor dat stof gaat glanzen. De naam van deze binding is vaak ook de naam van de stof.
Glanzende stof 

Slide 17 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies


 Vraag
Hoe heet de binding die ervoor zorgt dat stof gaat glanzen? 
A
Viscose
B
Zijde
C
Linnen
D
Satijn

Slide 18 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

 Vraag
Antwoord
Deze binding heet satijn

Viscose, zijde en linnen zijn de namen van het materiaal dat wordt geweven. 

Vaak worden viscose en zijde geweven met een satijnbinding en zo wordt de stof glanzend. 

Slide 19 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Weefgetouwen
Er zijn veel verschillende soorten manieren van weven. 
Je kan zelfs heel smal weven, als je een weefkam gebruikt. 


Tegenwoordig bestaan er ook computergestuurde weefmachines, waar tekeningen mee geweven kunnen worden. 

Slide 20 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Weefgetouwen
In deze les geven we een korte introductie van 2 type weefgetouwen. 


Weefgetouw met 
schachten
Jacquardgetouw
met ponskaarten

Slide 21 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Kettingdraden omhoog
Kettingdraden naar beneden
Inslagdraad
Het verschil tussen de twee soorten weefgetouwen heeft te maken met hoe de gespannen kettingdraden kunnen worden opgetild

En daardoor dus welke patronen je kan maken.
Weefgetouwen

Slide 22 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Sleepopdracht
Sleep de twee type weefgetouwen, weefgetouw met schachten en de jacquardgetouw met ponskaarten, naar de juiste omschrijving. 
Gespannen ketting draden kunnen elk individueel worden opgetild
Gespannen ketting draden kunnen alleen in groepen worden opgetild

Slide 23 - Sleepvraag

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Schachten
Deze weefgetouwen hebben vaak 4 tot 10 schachten

Elke kettingdraad  zit vast aan 1 schacht. 

Als je een of meer schachten omhoog brengt dan gaan alle draden die vastzitten aan die schachten ook omhoog.

Doordat je de kettingdraden in groepen omhoog tilt, zijn de weefpatronen vaak geometrisch.

Je kan niet geen of alle schachten omhoog doen, want dan gaat de inslagdraad boven of onder alle kettingdraden, en niet ertussen. 
Schachten omhoog en naar beneden

Slide 24 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Schachten bedienen
1. Teken in de vakjes de schachten die omhoog gaan om een weefpatroon te visualiseren.

2. Bepaal aan de hand van de programmeerregels welke schachten er omhoog gaan en teken deze in het weefpatroon.

3. Welke weefbinding heb je in opdracht 2 getekend?
Werkblad opdracht 

Slide 25 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Jacquard
Een Jacquard weefgetouw heeft ponskaarten met gaatjes erin. Elk gaatje hoort bij 1 kettingdraad

Als er een gaatje zit, dan kan het draad omhoog getrokken worden. Als er geen gaatje zit wordt dit tegengehouden en blijft de kettingdraad omlaag.

Omdat elke individuele kettingdraad apart omhoog kan worden getrokken kan je met deze techniek ook organische patronen en vormen maken. 

Slide 26 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Artikel
Lees de volgende twee korte artikelen van het 
Science museum in London. 


Je kan de artikelen vertalen naar het Nederlands. 
Hierna komen er 2 vragen over. 
timer
4:00

Slide 27 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Omschrijf in je eigen woorden waarom het jacquardgetouw vaak wordt gezien als de voorloper van de moderne computer

Slide 28 - Woordweb

Deze slide heeft geen instructies


Vraag
Het jacquardgetouw gebruikt als het ware een binaire code. Er zijn 2 opties, touw gaat omhoog of touw gaat niet omhoog. Welke tekens worden er gebruikt voor de binaire code van een computer
A
"1" en "2"
B
"Aan" en "Uit"
C
"X" en "O"
D
"1" en "0"

Slide 29 - Quizvraag

Deze slide heeft geen instructies

Noem 3 dingen die je interessant of leuk vond aan deze les in 3 aparte antwoorden.

Slide 30 - Woordweb

Nabespreking
Bespreek de input van de leerlingen. Worden er dingen genoemd die bij meer antwoorden terugkomen? Zijn er dingen genoteerd waar anderen het totaal niet mee eens zijn? Zijn er opvallende antwoorden?

Les 1. Wat is creativiteit?
Terugblik
Je hebt in deze les: 

  • Geleerd over verschillende weefgetouwen, weefbindingen en hoe je deze bindingen kunt herkennen.
  • Geleerd over de verbinding tussen weven en programmeren.

Slide 31 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Geïnspireerd?
Vond je dit een leuke les? Dan is één van de volgende vervolgopleidingen misschien iets voor jou. 


Slide 32 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
De makers van deze les willen graag weten wat je van de les vond.

Ga daarvoor naar de (korte) vragenlijst:


Heel veel dank!

Feedback gevraagd
Klik op de link of scan de QR-code

Slide 33 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Auteurs
Pre-TU/e - Tess Geerts 

Powered by
4TU

Meer informatie of opmerkingen
https://www.4tu.nl/vo/
Colofon

Slide 34 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies

Les 1. Wat is creativiteit?
Devendorf, L., De Koninck, S., & Sandry, E. (2022). An Introduction to Weave Structure for HCI: a how-to and reflection on modes of exchange. Designing Interactive Systems Conference. https://doi.org/10.1145/3532106.3534567

Foto's van weefgetouwen en toebehoren zijn gemaakt in het Weverijmuseum Geldrop

Foto's van stoffen: Privécollectie




Bronnen

Slide 35 - Tekstslide

Deze slide heeft geen instructies