stoffentransport les 2

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

stoffentransport les 2

zuurstoftransport

zuurstofopslag

zuurstofsverzadegingscurve

Hemoglobine

jjy

Hoog                                                                                                               Laag

verzadigingspercentage                             verzadingingpercentage

tot 100%                                                                                                      tot 0%

Het verzadigingspercentage (hoeveelheid HbO2) wordt bepaald door verschillende omgevingsfactoren.

0% Hb

100% HbO2

100% Hb

0% HbO2

Hemoglobine

jjy

• Hoge zuurstofconcentratie in de omgeving = hoog verzadigingspercentage
• Lage zuurstofconcentratie in de omgeving = laag verzadigingspercentage

Zuurstofconcentratie is pO2/ zuurstofdruk

0% Hb

100% HbO2

100% Hb

0% HbO2

hemoglobine

Bij Hb (S-curve) neemt de affiniteit toe naarmate er meer O2 moleculen binden (4 plekken, zodra 1e plek bezet is gaat het makkelijker). 

O2 opname en afgifte

verzadiging Hb afhankelijk van pO2 in kPa (zuurstofconcentratie) in omgeving

in longen - 12-14 kPa

in weefsels in rust - 5 kPa

in weefsel bij inspanning - 2,5 kPa

afgifte O2 is verschil tussen O2 verzadiging in longen en weefsel 

(in rust verschil 21%, bij inspanning tot 81%) 

Myoglobine

• Zit in de spieren 
• bindt bij lage pO2 beter aan O2

 dan hemoglobine. 

• handig om in de spieren extra O2

over te nemen van Hb. 

myoglobine

Mb + O2  ⇌ MbO2

Verschuiven evenwicht afhankelijk van o.a. pO2 in omgeving. 

Mb (parabool) geeft pas bij een hele lage pO2 zijn zuurstof af/ hogere affiniteit dan Hb.

Bij Hb (S-curve) neemt de affiniteit toe naarmate er meer O2 moleculen binden (4 plekken, zodra 1e plek bezet is gaat het makkelijker). 

invloed temperatuur op HbO2

Binas 83D

Des te hoger de temperatuur, des te minder HbO2.

Bohr-effect = hogere afgifte O2  door oxiHb vanwege hogere temperatuur of pCO2

invloed pCO2 op HbO2

Hogere pCO2 verlaagt het HbO2 gehalte

manier 1 - CO2 neemt plek in van O2 op heemgroep

manier 2* - CO2 verlaagt de pH, bij een lagere pH kan minder O2 binden aan Hb

* CO2 reageert met water 

(CO2 + H2O ⇌ H2CO3 koolzuur ⇌ HCO-3  waterstofcarbonaat + H+)

Foetaal hemoglobine

In ongeboren kind: foetaal 

hemoglobine dat net iets beter

zuurstof bindt dan hemoglobine:

kan daardoor in de placenta het

zuurstof overnemen van de

hemoglobine van de moeder.

De pCO2 is 2,7 kPa en de pO2 is 8,0 kPa.
A)Hoeveel % oxiHb bevat het bloed?
Vervolgens stijgt pCO2 naar 10,7kpa en de po2 blijft 8kpa.
B) Hoeveel % O2 is dan nog gebonden aan Hb?
C) Hoeveel % )2 heeft oxiHb dan afgestaan?

In het kort

Aflezen curve: x-as = pO₂ (kPa), y-as = % HbO₂ (verzadiging).

Hb: 4 O₂-bindingsplaatsen → binding van O₂ maakt volgende binding makkelijker → S-curve.

Hogere temperatuur / pCO₂ / lagere pH → Hb houdt O₂ minder goed vast → meer O₂-afgifte aan weefsels (Bohr-effect).

Myoglobine: in spieren; heeft bij lage pO₂ een hogere O₂-affiniteit dan Hb → neemt O₂ over van Hb en houdt O₂ beschikbaar in de spier.

Foetaal Hb: heeft hogere O₂-affiniteit dan Hb van de moeder → kan O₂ in de placenta overnemen.

Opdr. 35, 36, 37, 39, 41, 42, 43 en 45 (donderdag)