5.2 Kernreacties

Deze les.
Planning:
- Korte terugblik 5.1
- Uitleg 5.2
- Werkblad.
Leerdoelen:
Je leert hoe atoomkernen vervallen.
Je leert waar ioniserende straling vandaan komt.
1 / 16
volgende
Slide 1: Tekstslide
NatuurkundeMiddelbare schoolvwoLeerjaar 5

In deze les zitten 16 slides, met tekstslides.

Onderdelen in deze les

Deze les.
Planning:
- Korte terugblik 5.1
- Uitleg 5.2
- Werkblad.
Leerdoelen:
Je leert hoe atoomkernen vervallen.
Je leert waar ioniserende straling vandaan komt.

Slide 1 - Tekstslide

Straling voel je niet

Maar je kunt
radioactieve straling
meten met een
Geiger Muller teller

Slide 2 - Tekstslide

Waar komt straling vandaan?
Natuurlijk


Kunstmatig

Slide 3 - Tekstslide

Bestraling vs besmetting
bestraling: blootgesteld aan straling van buitenaf (röntgenfoto, kerncentrales, kosmische straling)
besmetting: straling van binnen (kalium, tracers in PET-scan)


Resultaat: mutaties (ionisatie) van het DNA
Kan leiden tot kanker
Straling kan ook tumoren kapot maken!

Slide 4 - Tekstslide

Proton: positief deeltje, lading +e
aantal protonen: Z (atoomnummer)


Neutron: geen lading, neutraal
aantal neutronen:
Elektron: negatief deeltje, lading -e
Bouwstenen atoom

Slide 5 - Tekstslide

Tekst
Aantal protonen (Z) bepaalt welk atoom/materiaal: atoomnummer
Aantal neutronen (N) bepaalt welk isotoop
massagetal A = N + Z

Slide 6 - Tekstslide

Binas Tabel 25A

Slide 7 - Tekstslide

Atoommassa berekenen
Binas tabel 25A staat bij atoommassa u
Bijvoorbeeld 42He (atoomnr 2, massagetal 4)
Hier staat bij atoommassa 4,002603
Dit betekent: atoommassa = 4,002603 * u met u = 1,6605 *10-27 kg (binas tabel 7B!) 
Dus: atoommassa 42He = 6,6463 *10-27 kg

Slide 8 - Tekstslide

Antwoord + omzetten naar kg
Gegeven: 6529Cu > Binas 25A > atoommassa = 64,92779u
u = 1,6605 *10-27 kg
Gevraagd: atoommassa in kg
Oplossing: m = 64,92779 * u = 64,92779 * 1,6605 *10-27 kg = 107,81 *10-27 kg of 1,0781 * 10-25 kg

Slide 9 - Tekstslide

Radioactief of niet?
Instabiel: het deeltje valt uit elkaar
- halveringstijd, indien t1/2 in Binas staat is de stof instabiel.
- alfa, beta of gamma straling (meest rechter kolom)
- radioactief
Stabiel: het deeltje blijft zoals het is
geen straling, niet radioactief geen t1/2 in Binas.

Slide 10 - Tekstslide

Slide 11 - Tekstslide

Beta plus straling

Slide 12 - Tekstslide

Opstellen vervalreacties.
Zoek van Polonium - 216 op:
- Halveringstijd
- Welk(e) deeltje(s) hij uitzendt.
- Stel de vervalvergelijking op
Nu hetzelfde voor: C-14
- Beantwoord hier ook: hoeveel neutronen en protonen heb ik voor de 'pijl' en na de 'pijl', 

Slide 13 - Tekstslide

2de les 5.2
- Bij alfa en beta heb je altijd twee vergelijkingen (Po -216).
- In tabel 25 staat ook soms alpha gamma of beta gamma, je noteert dan in dezelfde vergelijking ook het gamma deeltje (zoek er één op in Binas).
- Beta plus verval is een positron (B+) zoek er één op!

Slide 14 - Tekstslide

Stel we beschieten Pb-208 met een neutron, daardoor komt er een extra neutron in de kern.

Stel deze reactie op.

Slide 15 - Tekstslide

Vervalreeks Ra-226
Vervalreeks, soms duurt het een aantal vergelijkingen voordat de stof stabiel is!

Ra-226 vervalt naar Pb-206
Hoe vaak heeft bij deze vervalreactie alfa en beta verval plaatsgevonden? 
- Bedenk dat bij alleen alfaverval de massa afneemt.

Slide 16 - Tekstslide