This lesson contains 36 slides, with text slides and 2 videos.
Lesson duration is: 60 min
Items in this lesson
Slide 1 - Slide
Slide 2 - Slide
Laatste drie ijstijden
glaciaal
interglaciaal
glaciaal
interglaciaal
glaciaal
Slide 3 - Slide
Klimaatvraagstukken | H2.3 IJstijdaarde
Slide 4 - Slide
Geologische tijdschaal
Slide 5 - Slide
Geologische tijdschaal
Slide 6 - Slide
Geologische tijdschaal
holoceen (warm)
pleistoceen (afwisseling warm en koud)
Slide 7 - Slide
Hoe ziet een ijstijd eruit?
Slide 8 - Slide
Hoe weten we dat er gletsjers in Nederland waren?
Zien jullie het in de kaart?
Slide 9 - Slide
Zie jullie het hier?
Slide 10 - Slide
Stuwwallen
Slide 11 - Slide
Stuwwallen
Slide 12 - Slide
Stuwwallen
Slide 13 - Slide
0
Slide 14 - Video
Het grote plaatje
Slide 15 - Slide
media.hhmi.org
Slide 16 - Link
Het grote plaatje
Gedurende de ijstijden was soms wel 25% van het landoppervlak bedekt met ijs, tegenover 10% nu. De zeespiegel stond toen dan ook veel lager dan tegenwoordig, soms wel 120 m.
Slide 17 - Slide
Het kleine plaatje
Slide 18 - Slide
Verschillende ijstijden
Slide 19 - Slide
Wat merken we nu nog van de ijstijd?
Slide 20 - Slide
Wat merken we nu nog van de ijstijd?
Glaciale wip = Proces waarbij een deel
van de aardkorst door het gewicht van
het ijs omlaag wordt gedrukt en een
ander deel omhoogkomt.
Slide 21 - Slide
Uitleg:
Oorzaken van bodemdaling in Nederland
Uitleg:
Glaciale wip (wipwap effect)
Slide 22 - Slide
Uitleg:
Oorzaken van bodemdaling in Nederland
Uitleg:
Glaciale wip (wipwap effect)
Slide 23 - Slide
Uitleg:
Oorzaken van bodemdaling in Nederland
Uitleg:
Glaciale wip (wipwap effect)
Slide 24 - Slide
Waardoor ontstaan IJstijden?
Randvoorwaarde (conditionele factor) voor ontstaan ijstijd:
- ligging van de continenten
Slide 25 - Slide
Ligging van de continenten
IJskappen kunnen alleen ontstaan op continenten. Een voorwaarde voor een ijstijd is dus dat er (veel) land in de buurt van de polen ligt.
Slide 26 - Slide
Waardoor ontstaan IJstijden?
Naast de ligging van continenten en het bijhorende terugkoppelingsmechanisme van een zich vormende ijskap, treden nog andere positieve en negatieve terugkoppelingsmechanismen op.
Slide 27 - Slide
Wat voor soort terugkoppeling?
Slide 28 - Slide
Waardoor ontstaan IJstijden?
Naast de ligging van continenten en het bijhorende terugkoppelingsmechanisme van een zich vormende ijskap, treden nog andere positieve en negatieve terugkoppelingsmechanismen op. Ze hebben te maken met wind, neerslag, verdamping, wolken, zeestromen, albedo en stof zoals vulkanische as in de atmosfeer. Deze verschijnselen zijn erg veranderlijk op korte tijdschaal. Hierdoor is het ingewikkeld om te achterhalen hoe ze (in samenhang) invloed uitoefenen door terugkoppelingen.
Slide 29 - Slide
Waardoor ontstaan IJstijden?
Overige factoren?
Vulkanische activiteit heeft ook invloed op de temperatuur. Stofdeeltjes in de dampkring en reflecteren het zonlicht. Het aardoppervlak wordt daardoor koeler.
Een grote vulkaanuitbarsting (bijv. Krakatau 1883) zorgt wel dat het aardoppervlak een paar jaar koeler wordt, maar ze veroorzaken geen ijstijden.
Slide 30 - Slide
Data uit de ijskernen
400.000 jaar geleden
10.000 jaar geleden
2000 jaar geleden
Slide 31 - Slide
Slide 32 - Video
Waardoor ontstaan IJstijden?
Toch zijn er afgelopen 2 miljoen jaar (tijdens het kwartair) meer dan 20 (inter)glacialen geweest. Wat zorgt voor voor het begin en einde van een koude of warme tijd?
Slide 33 - Slide
Waardoor ontstaan IJstijden?
Toch zijn er afgelopen 2 miljoen jaar (tijdens het kwartair) meer dan 20 (inter)glacialen geweest. Wat zorgt voor voor het begin en einde van een koude of warme tijd?