This lesson contains 29 slides, with interactive quizzes, text slides and 2 videos.
Lesson duration is: 120 min
Items in this lesson
Slide 1 - Slide
Waarnemen
Slide 2 - Mind map
Waarnemen is het leren kennen van de omgeving via de zintuigen.
Slide 3 - Slide
Hoe verloopt het waarnemingsproces?
1. Je zintuigen ontvangen allerlei prikkels = receptoren
2. De prikkels worden via sensorische zenuwbaan verzonden naar de hersenen.
3. De prikkels worden in de hersenen verwerkt = decoder
4. Door de verwerking krijgt de prikkel een betekenis.
5. Je reageert op de prikkel = effectoren.
Slide 4 - Slide
De reactie kan twee vormen aannemen:
spierwerking (beweging): je begint te lopen, je schrikt, je krabt, …
klierwerken (afscheiding): je ogen tranen als je uien snijdt, je krijgt water in je mond als je frietjes ruikt, ….
Bij een baby uiten die reacties zich in reflexen. Een reflex is een automatische reactie op een prikkel uit de omgeving.
Slide 5 - Slide
Slide 6 - Slide
Werking zenuwstelsel
Je verbrand je hand tijdens het koken
De prikkel wordt opgevangen door het perifere zenuwstelsel en de info wordt doorgestuurd naar het centrale zenuwstelsel.
Je laat de pan vallen en loopt naar de kraan om je hand onder lauw water te houden.
Via het ruggenmerg komt de info in de hersenen aan. De hersenen verwerken deze info en vormen een gepaste reactie hierop.
Dit antwoord wordt via het centrale zenuwstelsel doorgestuurd naar het perifere zenuwstelsel.
Slide 7 - Drag question
Volgorde van het waarnemingsschema
A
Prikkel - hersenen - zintuig - gedrag
B
Zintuig - prikkel - hersenen - gedrag
C
Prikkel - zintuig - hersenen - gedrag
D
Zintuig - hersenen - prikkel - gedrag
Slide 8 - Quiz
Prikkels
Prikkels zijn waarneembare veranderingen in onze omgeving of in ons lichaam die een reactie uitlokken.
• Selectie van prikkels p 8
Als we al die prikkels zouden registreren dan zouden we gek worden.
Testje: Maak de klas stil, sluit je ogen en probeer alle geluiden, geuren trillingen in je op te nemen. Noteer alle waarnemingen die je hebt opgevangen.
Slide 9 - Slide
• Welke prikkels registreren je hersenen?
Verandering: iets dat anders is valt onmiddellijk op
Beweging: hoe meer beweging hoe meer het opvalt.
Herhaling
Intensiteit
Slide 10 - Slide
1. Verandering
Onze zintuigen passen zich aan en merken vooral veranderingen op. We worden overspoelt met prikkels.
We moeten dus een onderscheid kunnen maken.
=> door veranderingen op te merken en daar een betekenis aan te geven.
Slide 11 - Slide
Veranderingen: voorbeelden
Bv. Je merkt het niet meer op wanneer je een ring of horloge draagt. Maar als je ze uitdoet en vergeet weer aan te doen, dan voelen we wel een gemis.
Bv. Als je na de pauze in de klas terugkomt, valt de onfrisse geur die er hangt direct op. Voor je uit de klas vertrok was je je hier niet bewust van.
Slide 12 - Slide
2. Beweging
Slide 13 - Slide
Slide 14 - Video
3. Herhaling
Als je een prikkel steeds opnieuw ontvangt, dan zal je na een tijdje gewend geraken aan die prikkel en hem niet zo sterk meer ervaren.
Bijvoorbeeld:
Je parfum
het getik van een wandklok
De trein die voorbij rijdt
Noteer p 8 zelf een voorbeeld!
Slide 15 - Slide
De parabel van de gekookte kikker.
Stop een kikker in een pan met heet water dan springt hij eruit.
Stop je hem in een pan met koud water en warm je het water langzaam op dan zal de kikker blijven zitten en door de langzame opwarming van het water wordt de kikker gekookt en sterft hij.
Slide 16 - Slide
Slide 17 - Slide
4. Intensiteit
hoe groter hoe meer het opvalt
=> absolute drempel = minimale intensiteit die een prikkel nodig heeft om op te vangen
Prikkels die je ontvangt, moeten sterk genoeg zijn om waarneembaar te zijn. Dat geldt voor alle zintuigen.
soms is het geluid te ver en kan je het niet horen
soms is het voorwerp te ver en kan je het niet zien
soms is het gewoon te donker en kan je het niet zien
Vul in p 9 en 10
Slide 18 - Slide
Kenmerken van het waarnemingsproces
De waarneming is subjectief
De meeste waarnemingen zijn heel persoonlijk.
Niet iedereen geeft aan dezelfde waarneming dezelfde betekenis. Dus is de waarneming subjectief.
Voorbeelden in het dagelijkse leven:
- Niet iedereen vindt paars een mooie kleur.
- Niet iedereen houdt van zoete gerechten.
- Niet iedereen heeft het bij dezelfde temperatuur koud.
Slide 19 - Slide
Slide 20 - Slide
Slide 21 - Slide
Kenmerken van het waarnemingsproces
Fysiologische beperkingen van de zintuigen
Een waarneming is soms beperkt door fysiologische factoren
voorbeeld:
- iemand die slechthorend is verstaat de andere niet altijd
- iemand die slecht ziet neemt anders waar dan iemand met een goed zicht
Slide 22 - Slide
Kenmerken van het waarnemingsproces
Invloed van de fysiologische toestand
Zoals:
- ziekte, vermoeidheid, pijn, ...
- alcohol, drugs, ...
- warmte, koude, honger, dorst
Slide 23 - Slide
Kenmerken van het waarnemingsproces
Invloed van psychologische factoren
- gevoelens: liefde maakt blind
- behoeften: iemand die een kind wil ziet overal zwangere vrouwen of vrouwen met baby's
- aandacht: als iets je interesseert kan je er makkelijker de aandacht bijhouden (bijv. op een fuif met veel lawaai kan je toch nog een gesprek volgen)
Slide 24 - Slide
Kenmerken van het waarnemingsproces
Vooroordelen
= oordeel gebaseerd op subjectieve, persoonlijke ervaringen niet gebaseerd op feiten
-> denk aan racisme = aangeleerd => men kan het ook afleren