11.2 Transport in planten - capillaire werking & huidmondjes

• Biologie
• Middelbare school
• vwo
• Leerjaar 5

T11 Planten

11.2 Transport in planten

• Spullen op tafel
• Telefoon weg 
• Jas uit en over je stoel
• Tas op de grond

Vandaag

Korte herhaling vorige les Worteldruk + opdrachten

Door met BS2 met volgende leerdoelen

• Je kunt beschrijven hoe planten water met mineralen opnemen, transporteren en afgeven

• Je kunt beschrijven hoe huidmondjes de gaswisseling van planten reguleren en dat de opname van koolstofdioxide in relatie staat met de afgifte van water

Huiswerk - opdrachten 15 & 16 p180

Antwoorden 15 & 16

Opdracht 15a: 

ψw = ψs + ψp

0 = −0,6 MPa + ψp

ψp = 0,6 MPa

Opdracht 16: Het strooizout komt ook in de berm terecht. De osmotische waarde van de grond neemt daardoor toe en dus neemt de waterpotentiaal af.

Opdracht 15b: 

ψw = ψs + ψp

−0,2 MPa = −0,6 MPa + ψp

ψp = 0,6 MPa − 0,2 MPa = 0,4 MPa

Hoe komen water en mineralen vanuit wortels naar de bladeren?

Sapstromen

Anorganisch: 

• Water en zouten
• Houtvaten (xyleem)

Organisch: 

• Glucose en andere organische stoffen
• Bastvaten (floeem)

Capillaire werking

Samen met trekkrachten 

door verdamping en 

worteldruk zijn deze 

krachten sterker dan

de zwaartekracht.

Huidmondjes

• Regelen verdamping en gaswisseling
• Afname turgor van sluitcellen zorgt voor vormverandering waardoor huidmondje dicht gaat
• Kan ook onder invloed van licht en CO2 openen/sluiten

Houtvaten

• Watertransport door 

1. worteldruk, 
2. capillaire werking en 
3. verdamping

• Sapstroom van beneden naar boven
• In zomer vooral verdamping, in lente vooral worteldruk

Bastvaten

• Bevat vooral suiker
• Variabele richting sapstroom, van suikerbron naar plek waar suiker nodig is of opgeslagen wordt

Experimentje

Zelf aan de slag

Lezen:

BS 2 (blz. 151 t/m 156)

Maken:

opdr. 19 t/m 24