4.4 Veiligheid en 4.5 Toepassingen

4.4 Veiligheid Radioactiviteit
1 / 27
volgende
Slide 1: Tekstslide
Natuurkunde / ScheikundeMiddelbare schoolvmbo tLeerjaar 3

In deze les zitten 27 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min

Onderdelen in deze les

4.4 Veiligheid Radioactiviteit

Slide 1 - Tekstslide

Werken met ioniserende straling

  • Leerlingen beschrijven welke risico's er zijn bij het werken met straling.
  • Leerlingen leggen uit hoe je de risico's van straling zo klein mogelijk kunt houden.
  • Leerlingen leren de verschillende beschermende maatregelen kennen.
  • Leerlingen begrijpen het verschil tussen bestraling en besmetting.

Slide 2 - Tekstslide

Waarom blijft de laborant kalm?
De laborant werkt met gevaarlijke radioactieve stoffen. Toch doet hij rustig en kalm zijn werk.

Vraag: Bedenk een reden waarom de laborant ondanks het gevaar rustig en kalm zijn werk kan doen?

Slide 3 - Tekstslide

Waarom blijft de laborant kalm?
De laborant vertrouwt op de veiligheidsmaatregelen en beschermende uitrusting.
De laborant heeft uitgebreide training en ervaring.
De laborant begrijpt de risico's en weet hoe deze te minimaliseren.

Slide 4 - Tekstslide

Risico's van Straling
  • DNA-beschadiging: Straling kan het DNA in cellen beschadigen, wat kan leiden tot mutaties en kanker.
  • Kankervorming: Door beschadiging van cellen kan straling kanker veroorzaken.
  • Acute stralingsziekte: Bij zeer hoge doses kan straling leiden tot misselijkheid, haaruitval en zelfs de dood.
  • Langdurige gezondheidseffecten: Straling kan op lange termijn leiden tot ernstige gezondheidsproblemen

Slide 5 - Tekstslide

Beschermen tegen straling
Als je in het ziekhuis werkt, zul je je moeten beschermen tegen de straling van radioactieve medicijnen. Maar ook tegen bijvoorbeeld rontgenstraling.

Slide 6 - Tekstslide

Beschermen tegen straling
De cellen van je lichaam moeten beschermd worden tegen straling. 

Voor UV straling kun je simpelweg een zonnebrand gebruiken, maar sterkere straling heeft een betere bescherming nodig. Rontgenstraling wordt tegengehouden door lood bijvoorbeeld. 

Slide 7 - Tekstslide

ALARA-principe
ALARA staat voor "As Low As Reasonably Achievable".
Het doel is om stralingsdoses zo laag mogelijk te houden door middel van:

Slide 8 - Tekstslide

ALARA-principe
Afscherming: Gebruik van materialen zoals lood om straling tegen te houden.
Tijd: Beperken van de tijd die men in de buurt van een stralingsbron doorbrengt.
Afstand: Vergroten van de afstand tot de stralingsbron.

Slide 9 - Tekstslide

Beschermende Maatregelen:Stralingsbadges 

Stralingsbadges meten de hoeveelheid ioniserende straling die een stralingswerker ontvangt.

Slide 10 - Tekstslide

  • De badge wordt gedragen door stralingswerkers om hun blootstelling te monitoren.
  • Als de ontvangen straling boven de veilige waarde komt, mag de stralingswerker een tijdlang niet meer met straling werken.
  • De badge helpt bij het naleven van veiligheidsnormen en het voorkomen van overmatige blootstelling.

Slide 11 - Tekstslide

Fukushima
  • Na de ontploffing van de kerncentrale in Fukushima verspreidde een radioactieve wolk zich over de Stille Oceaan.
  • Mensen liepen gevaar om besmet te raken door inademing of consumptie van voedsel.

Slide 12 - Tekstslide

Fukushima
  • Het incident toont de gevaren van radioactieve besmetting en de noodzaak van strenge veiligheidsmaatregelen.
  • Besmetting kan leiden tot langdurige gezondheidsproblemen en milieuschade.

Slide 13 - Tekstslide

Radioactief afval

Slide 14 - Tekstslide

4.5 Toepassingen
  • Uitleggen welke straling een CT-scan, PET-scan en MRI-scan gebruikt 
  • Uitleggen hoe tracers werken
  • Instrumenten noemen waarmee je straling kunt aantonen 
  • Uitleggen wat het verschil is tussen uitwendig en inwendige bestraling
  • Medische en niet-medische toepassingen van straling noemen 

Slide 15 - Tekstslide

MRI-scan
PET- / CT-scan

Slide 16 - Tekstslide

CT scan
De CT-scan werkt met  röntgenstraling. 
Onder verschillende hoeken worden röntgenfoto’s gemaakt waarmee
een drie - dimensionaal beeld
van je lichaam wordt gemaakt

Slide 17 - Tekstslide

MRI scan: 
magnetisch en radiogolven


Echo: Geluid 

Slide 18 - Tekstslide

MRI-SCAN = Magnetic resonance imaging
Werking als bij CT-scan maar nu door een sterk magnetisch veld en radiogolven

Slide 19 - Tekstslide

Slide 20 - Tekstslide

PET-scan 

Slide 21 - Tekstslide

PET-SCAN = POSITION EMISSIE TOMOGRAFIE
  • Met behulp van een radioactieve stof kijken hoe weefsels of organen werken (kanker of ontstekingen)

  • De CT-scan maakt de beelden van de PET-scan duidelijker

Slide 22 - Tekstslide

PET scan

Slide 23 - Tekstslide

Bestralen bij tumoren
Uitwendig bestralen
Ioniserende straling maakt de 
moleculen in de tumor kapot.
De straling moet ver genoeg
indringen in het lichaam,
dit is dus gammastraling.
Patiënt na bestralen niet radioactief.

Slide 24 - Tekstslide

Bestralen bij tumoren

Bestraling van binnenuit
Dit kan door een soort zaadje of pil.
De straling moet hoeft maar een klein stukje door het lichaam,
dit is dus alfastraling.
Patiënt na bestralen wel radioactief.

Slide 25 - Tekstslide

Medische en niet-medische toepassingen van straling
  • Ontsmetten van voedsel (tegen schimmel, insecten en bacteriën)
  • Steriliseren (mondkapjes)
  • Meten van diktes, controleren van lassen
  • Bestuderen van schilderijen

Slide 26 - Tekstslide

Huiswerk 
lezen 4.4 en 4.5
Maken 4.4 en 4.5 (zie SOM)

Slide 27 - Tekstslide