Cultuur van de kerk: Beeldende kunst en architectuur
Romaanse en Gotische architectuur
Cultuur van de kerk (9de t/m 14de eeuw)
1 / 34
volgende
Slide 1: Tekstslide
KunstMiddelbare schoolhavoLeerjaar 5
In deze les zitten 34 slides, met interactieve quizzen, tekstslides en 2 videos.
Lesduur is: 60 min
Onderdelen in deze les
Romaanse en Gotische architectuur
Cultuur van de kerk (9de t/m 14de eeuw)
Slide 1 - Tekstslide
Kerken en kloosters
Luxe of sober: Kloosters en kerken steeds rijker (schenkingen, aflaten, erfenissen).
Groot contrast met de arme bevolking.
Bouwstijl:
1000-1200 Romaans
1140-1500 Gotiek
Slide 2 - Tekstslide
Romaans
Naam uit de 19de eeuw (overeenkomsten met de Romeinse bouwkunst)
Rondbogen
Tonggewelven
Zware massieve muren die het gewicht dragen
kleine ramen
Sober en overzichtelijk
Slide 3 - Tekstslide
Romaans
Romaanse kerk in Jistrum
Rondboog
tonggewelf
Slide 4 - Tekstslide
Grondplan
Romaanse kerk
Slide 5 - Tekstslide
Wat valt je op aan de grondvorm van Romaanse kerk?
Slide 6 - Open vraag
Gotiek
12de eeuw: steden groeien --> meer geld door aflaten en schenkingen.
1150-1500: nieuwe bouwstijl: Gotiek
Hoogtepunt (letterlijk en figuurlijk) 13de eeuw
In tegenstelling tot kloosters kan volk hier wel deelnemen aan de dienst
"Stile Gotico" scheldwoord: Gorgio Vasari noemde het gotiek naar de Goten (Noord-Europese stam die Rome hadden geplunderd). Hij vond de de bouwstijl smakeloos en barbaars.
Slide 7 - Tekstslide
Gothic
Gotiek
Slide 8 - Tekstslide
Gotiek
Kerk moet het geloof aansprekend overbrengen aan het volk.
De rol van het volk wordt belangrijker. Nemen deel aan de erediensten in de kerken.
Dat bevordert de behoefte aan een herkenbaarder en menselijker Christus. (geen goddelijke koning meer)
Veel kerkgebouwen werden gewijd aan Maria: aansprekend en herkenbaar, verbinding tussen de mens en goed.
Drang naar 'verticaliteit' en 'licht'. Doel: Imponeren.
Slide 9 - Tekstslide
Mozaïek, 10de eeuw
Beeldenpartij, 14de eeuw
Slide 10 - Tekstslide
Giotto di Bondone (1266-1337)
Vernieuwd de schilderkunst
Geeft figuren een kloppende plek in de perspectivische ruimte
Plooien, houdingen en gezichtsuitdrukkingen niet meer schematisch
Eerste middeleeuwse kunstenaar die religieuze voorstellingen van mensen van vlees en bloed in natuurlijke omgeving
Voorloper renaissance
In de kunst wordt de waarneming van de objectief tastbare en meetbare wereld belangrijker, alles op het schilderij van Giotto moet kloppen
Slide 11 - Tekstslide
Onderwijs
In onderwijs verglijkbare mentaliteitsverandering (objectief tastbare en meetbare wereld wordt belangrijker)
Vanuit kathedraalscholen ontstaan universiteiten
Artes liberales staan centraal: zeven vrije kunsten: Grammatica, Logica, Retorica, rekenkunde, meetkunde, Muziek en Astronomie.
Onderwijs verder gebaseerd op scholastiek(Bijbelse teksten worden gekoppeld aan niet-Bijbelse bronnen)
Slide 12 - Tekstslide
De zeven vrije kunsten, gezien aan het einde van de twaalfde eeuw (Herrad von Landsberg, Hortus deliciarum)
Slide 13 - Tekstslide
Romaans fresco (schematisch)
Giotto - Gotiek
Slide 14 - Tekstslide
Slide 15 - Tekstslide
In de orthodoxe kerken hebben de iconen nog steeds schematische weergave
Slide 16 - Tekstslide
Gotisch relief: realistischer en los van de muur. Emotie op gezichten
Romaans reliëf: plat en gestileerd.
Slide 17 - Tekstslide
Gotische kerk
Romaanse kerk
Romaans fresco
Gotische fresco
Slide 18 - Sleepvraag
Insta
Tip
Slide 19 - Tekstslide
Insta
Tip
Slide 20 - Tekstslide
Slide 21 - Tekstslide
Saint Denis
Abt Suger (1081-1151) wilde meer pelgrims trekken naar Saint Denis
Verbouwde het Romaanse donkere interieur
Creëerde een hoge, lichte ruimte d.m.v. spitsbogen.
Het Goddelijke zichtbaar door licht.
Sant Denis startschot voor de gotische bouwstijl
Slide 22 - Tekstslide
Groeien naar de hemel
Gebouwen werden steeds hoger, ofwel: dichter bij god.
Concurrentie tussen steden: wie heeft de grootste!