This lesson contains 21 slides, with text slides and 1 video.
Lesson duration is: 30 min
Items in this lesson
Havo4 Hfst 6 evenwichten
Slide 1 - Slide
Leerdoelen
Ik kan uitleggen wat een omkeerbare reactie en een aflopende reactie is.
Ik kan uitleggen waar een evenwichtsreactie aan moet voldoen.
Ik kan het verschil uitleggen tussen een statisch en een dynamisch evenwicht.
Ik kan een grafiek tekenen van de snelheden in een evenwicht.
Slide 2 - Slide
Chemisch evenwicht
Reacties kunnen omkeerbaar zijn
Beginstoffen -> reactieproducten
Reactieproducten -> beginstoffen
Als deze reacties tegelijkertijd met dezelfde snelheid verlopen, ontstaat er een chemisch evenwicht (ook wel dynamisch evenwicht of evenwichtsreactie)
Slide 3 - Slide
Typen evenwichtsreacties
Homogeen evenwicht: alle stoffen in de reactie zijn aanwezig in dezelfde fase.
Heterogeen evenwicht: de stoffen in de reactie zijn aanwezig in verschillende fasen.
Slide 4 - Slide
Reactievergelijking van een evenwicht
je noteert een aflopende reactie met een enkele pijl
bijv CH4 + 2 O2 CO2 + 2 H2O
je noteert een evenwicht met een dubbele pijl
bijv N2O4 2 NO2
Slide 5 - Slide
Instellen van evenwicht
S1 geeft snelheid van de
heengaande reactie weer.
S2 geeft snelheid van de
teruggaande reactie weer.
Op t2 is het evenwicht
ingesteld. Dit noemen we de
insteltijd (tev).
Slide 6 - Slide
ligging van een evenwicht
Als het evenwicht zich heeft ingesteld, dan veranderen de concentraties van de stoffen niet meer. Als er méér beginstof is dan reactieproduct, dan ligt het evenwicht links.
Als er meer reactieproduct is dan beginstof, dan ligt het evenwicht rechts.
Slide 7 - Slide
Hoe zie je aan de grafiek dat het evenwicht zich heeft ingesteld?
Slide 8 - Slide
Het evenwicht in beeld
2 NO2 ⇄ N2O4
S1 geeft snelheid van de heengaande reactie weer.
S2 geeft snelheid van de teruggaande reactie weer.
Op t2 is het evenwicht ingesteld. Dit noemen we de insteltijd (tev).
Slide 9 - Slide
Dynamisch evenwicht
Er worden nog steeds moleculen omgezet in andere moleculen
de snelheid van de reactie naar links is gelijk aan de snelheid van de reactie naar rechts
de concentraties van de stoffen in het evenwicht veranderen niet meer
Tegenhanger van een dynamisch evenwicht: een statisch evenwicht (bijvoorbeeld een drijvend stuk hout)
Slide 10 - Slide
Aflopend maken van een evenwicht
Als je een evenwicht aflopend wilt maken naar rechts, moet je zorgen dat de reactie naar links niet meer kan verlopen. Dat doe je door één van de stoffen die nodig zijn voor de reactie naar links weg te halen uit het reactiemengsel. Als je dit voortdurend doet, wordt het evenwicht een aflopende reactie naar rechts.
Slide 11 - Slide
Factoren die evenwicht beïnvloeden
Temperatuur
Drukverandering
Concentratie
LET OP: Een katalysator verkort de insteltijd van het evenwicht, maar zal de ligging van het evenwicht niet beïnvloeden.
Slide 12 - Slide
Evenwicht verstoren
Er is evenwicht als de snelheid van de heengaande reactie gelijk is aan de snelheid van de teruggaande reactie (s1 = s2)
Factoren die invloed hebben op de reactiesnelheid kunnen daarom invloed hebben op de ligging van een evenwicht
Slide 13 - Slide
Vuistregels verschuiven Evenwicht
Bij temperatuursverhoging verschuift het evenwicht naar de endotherme kant
Bij drukverhoging verschuift het evenwicht naar de kant met de minste deeltjes
Bij concentratieverhoging verschuift het evenwicht naar de 'andere' kant
Slide 14 - Slide
Ligging van het evenwicht
Principe van Le Chatelier:
'Als in een chemisch systeem een verandering optreedt in concentratie, temperatuur, volume of totale druk, met andere woorden, een evenwichtsverstoring, dan zal het evenwicht zodanig verschuiven dat die verandering tegengegaan wordt. Uiteindelijk evolueert het systeem naar een nieuw evenwicht.'
Dus:
concentratie stof link groter: evenwicht verschuift naar rechts
concentratie stof links kleiner: evenwicht verschuift naar links
Slide 15 - Slide
Onthoud!
Een chemisch evenwicht is een dynamisch evenwicht: er vinden voortdurend botsingen tussen deeltjes plaats, er verlopen voortdurend chemische reacties.
Er is chemische evenwicht bereikt als:
1. de snelheid van de reactie heen en terug gelijk zijn (s1 = s2)
2. de concentraties van stoffen niet meer veranderen
Slide 16 - Slide
Rekenen aan evenwichten
- BOE schema
Stof A
Stof B
Stof C
(B)egin
(O)mgezet
(E)venwicht
Slide 17 - Slide
Slide 18 - Video
Rekenen met aan een evenwicht:
de evenwichtsconstante (k)
Als het evenwicht is ingesteld verandert de evenwichtsconstante K niet meer
Slide 19 - Slide
Voorbeeld 1
de vorming van ammoniak is een evenwichtsreactie:
N2 + 3H2 < = > 2 NH3
Wanneer je aan het evenwicht extra N2 toevoegt, gaat de reactie naar rechts sneller verlopen. Het evenwicht is verstoord.
Om weer opnieuw evenwicht te krijgen, moet de concentratie N2 lager worden en omgezet worden in NH3. Het evenwicht verschuift naar rechts
Slide 20 - Slide
Voorbeeld 2
de vorming van ammoniak is een evenwichtsreactie:
N2 + 3H2 < = > 2 NH3
Wanneer je aan het evenwicht extra NH3toevoegt, gaat de reactie naar links sneller verlopen. Het evenwicht is verstoord.
Om weer opnieuw evenwicht te krijgen, moet de concentratie NH3 lager worden en omgezet worden in N2 en H2. Het evenwicht verschuift naar links