5.3-1 Stambomenonderzoek deel 1 4V 2526

Paragraaf 1 Dierenwelzijn

5.3 Stambomenonderzoek - deel 1

1 / 37

Slide 1: Slide

BiologieMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4

This lesson contains 37 slides, with text slides.

Lesson duration is: 45 min

Items in this lesson

Paragraaf 1 Dierenwelzijn

5.3 Stambomenonderzoek - deel 1

Slide 1 - Slide

Slide 2 - Slide

Lesdoel 5.3 deel 1

Hoe erven eigenschappen over die op een gewoon chromosoom zitten?

Hoe erven eigenschappen over die op het X-chromosoom zitten?

Slide 3 - Slide

Gregor Mendel (1822-1884)

Slide 4 - Slide

Gregor Mendel (1822-1884)

Mendel bestudeerde in het klooster door middel van kweekproeven de overerving van eigenschappen van onder andere erwten en stelde een theorie op over hoe eigenschappen zich gedragen bij overerving en kruising. Om dit te bestuderen kweekte Mendel vele jaren erwten op de binnenplaats van het klooster, waarbij hij nauwkeurig bijhield welke plant welke was, door te nummeren, en ook bijhield welke plant welke bestoof (hiertoe moest hij persoonlijk de stampers bestuiven met een penseel en de meeldraden wegknippen), en op die manier probeerde hij statistiek te bedrijven.

Slide 5 - Slide

46 chromosomen

23 chromosoom-paren

44 autosomen

2 geslachts-chromosomen

Slide 6 - Slide

Gen op chromosoom 3

Twee versies van het gen: allen A en allel a

homozygoot heterozygoot homozygoot

A A

A a

a a

Bruine vacht Bruine vacht Witte vacht

Slide 7 - Slide

Kruisingen

We gaan kijken wat er gebeurt als je twee ouders met een bepaald genotype (en fenotype) met elkaar kruist.

Als je bij zo'n kruising maar op 1 gen/ eigenschap let noem je het een monohybride kruising.

Slide 8 - Slide

We kruisen

AA X aa

Welke genotypes en fenotypes zijn er mogelijk?

Welke kleur vacht hebben de ouders?

Slide 9 - Slide

We kruisen

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

AA X aa

bruin wit

Slide 10 - Slide

We kruisen

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit AA X aa

Wat komt in hun geslachtscellen?

Slide 11 - Slide

We kruisen

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

AA X aa

Wat komt in hun geslachtscellen?

Denk aan meïose.

Slide 12 - Slide

We kruisen

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

AA X aa

A a

100% 100%

Slide 13 - Slide

We kruisen

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

AA X aa

Wat is het genotype en fenotype van de nakomelingen?

Slide 14 - Slide

We kruisen

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

AA X aa

Alle nakomelingen genotype Aa en fenotype bruine vacht

Slide 15 - Slide

Begrippen

P generatie: de beide ouders

F1 generatie: de kinderen van de P generatie

Slide 16 - Slide

We kruisen de F1 onderling

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

Aa X Aa

Wat is de kans op witte nakomelingen?

Slide 17 - Slide

We kruisen de F1 onderling

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

Aa X Aa

Wat komt er in hun geslachtscellen?

Slide 18 - Slide

We kruisen

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

Aa X Aa

A 50% A 50%

a 50% a 50%

Slide 19 - Slide

We kruisen

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

Aa X Aa

Slide 20 - Slide

We kruisen

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

Aa X Aa

Slide 21 - Slide

We kruisen

AA: bruin

Aa: bruin aa: wit

Aa X Aa

Wat is de kans op witte nakomelingen?

Slide 22 - Slide

Begrippen

F2 generatie: de kinderen bij doorkruisen van de individuen van de F1 generatie.

Slide 23 - Slide

Stamboom

Kun je uit de stamboom achterhalen welk allel dominant is?

Slide 24 - Slide

Drager

Een persoon die heterozygoot is voor een ziekte, en dus de ziekte zelf niet heeft, noem je een drager.

Zijn er dragers in de vorige stamboom?

Slide 25 - Slide

Stamboom

1, 5, 6, 7 en 8 zijn zeker dragers

9 misschien

Slide 26 - Slide

Dus:

Om te zien welk allel dominant is ga je op zoek naar 2 ouders met hetzelfde fenotype met een kind met een ander fenotype.

Dat is het allel van het kind recessief (aa). De ouders zijn dan beide heterozygoot (Aa).

Slide 27 - Slide

Eigenschap op X-chromosoom

XA Xa

XA Y

Slide 28 - Slide

Kleurenblind is X^a,welke genotypen en fenotypen zijn mogelijk?

XA Xa

XA Y

Slide 29 - Slide

Oefenen

Wat is de kans op kleurenblindheid bij zoon en bij dochter bij een kleurenblinde moeder en een kleurenziende vader?

Slide 30 - Slide

Dus:

Als een gen op het X chromosoom ligt dan

* krijgen alle recessieve moeders recessieve zonen

* krijgen alle dominante vaders dominante dochters

Slide 31 - Slide

Dus:

Als een gen op het X chromosoom ligt dan

* krijgen alle recessieve moeders recessieve zonen

* krijgen alle dominante vaders dominante dochters

Slide 32 - Slide

Genetische afwijkingen

Genetische ziekten zijn vaak (maar niet altijd!) recessief en komen alleen tot uiting bij een homozygoot recessief individu.

Sommige afwijkende allelen zijn juist dominant, dwz hebben een afwijkende werking die sterker is dan de normale werking.

Bijvoorbeeld de erfelijke aanleg voor darmkanker.

Slide 33 - Slide

Oefenvraag

Men kruist een zwarte en een witte rat. Alle nakomelingen blijken zwart te zijn. Een van deze zwarte nakomelingen wordt gekruist met de witte ouder. Welke fenotypen verwacht je dan bij de nakomelingen van deze laatste kruising en in welke verhouding komen ze voor?

Slide 34 - Slide

Leerdoelen 5.3

7. Je leidt de kans op een bepaald genotype en fenotype bij de nakomelingen af uit een monohybride kruising met een dominant en recessief allel bij zowel een autosomaal als bij een X-chromosomaal gen

Slide 35 - Slide

LESSONUP

Code miqve

Slide 36 - Slide

Huiswerk

Opdrachten 5.3 Leerdoel 7

Slide 37 - Slide

5.3-1 Stambomenonderzoek deel 1 4V 2526

Items in this lesson

Slide 1 - Slide

Slide 2 - Slide

Slide 3 - Slide

Slide 4 - Slide

Slide 5 - Slide

Slide 6 - Slide

Slide 7 - Slide

Slide 8 - Slide

Slide 9 - Slide

Slide 10 - Slide

Slide 11 - Slide

Slide 12 - Slide

Slide 13 - Slide

Slide 14 - Slide

Slide 15 - Slide

Slide 16 - Slide

Slide 17 - Slide

Slide 18 - Slide

Slide 19 - Slide

Slide 20 - Slide

Slide 21 - Slide

Slide 22 - Slide

Slide 23 - Slide

Slide 24 - Slide

Slide 25 - Slide

Slide 26 - Slide

Slide 27 - Slide

Slide 28 - Slide

Slide 29 - Slide

Slide 30 - Slide

Slide 31 - Slide

Slide 32 - Slide

Slide 33 - Slide

Slide 34 - Slide

Slide 35 - Slide

Slide 36 - Slide

Slide 37 - Slide

More lessons like this

5.3 Stamboomonderzoek dl1

9.2 Stamboomonderzoek

9.3 Stamboomonderzoek voorb

Domein M: Molecuul en celniveau

Vooruitblik 9.3

thema 3 Erfelijkheid

5.3: Stamboomonderzoek dl2

Erfelijke eigenschappen: overerving en ethiek