In deze les zitten 26 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.
Lesduur is: 45 min
Onderdelen in deze les
12.2 Vetten
Slide 1 - Tekstslide
Hoe wordt een vet of olie gemaakt?
A
glycerol + 3 vetzuren
B
glycerol + 3 H2O
C
glycerol + 1 vetzuur
D
glycerol + 3 alcoholen
Slide 2 - Quizvraag
Leerdoelen
Je kunt na afloop van de les:
het verschil tussen een olie en een vet op microniveau en op macroniveau benoemen;
de vergelijking geven voor de vorming en hydrolyse van een olie of vet;
uitleggen wat essentiële vetzuren zijn;
de functie van oliën en vetten toelichten.
Slide 3 - Tekstslide
Uit welke 2 stoffen is deze tri-ester gemaakt?
A
glycerol en
palmitinezuur
B
glycerol en
stearinezuur
C
glycerol en
oliezuur
D
glycerol en
linolzuur
Slide 4 - Quizvraag
Welke vetzuren zijn in dit vet veresterd?
A
2x oliezuur
1x palmitinezuur
B
2x stearinezuur
1x palmitinezuur
C
2x palmitinezuur
1x oliezuur
D
2x palmitinezuur
1x stearinezuur
Slide 5 - Quizvraag
hoeveel vetzuren zijn onverzadigd in deze tri-ester?
A
1
B
2
C
3
D
0
Slide 6 - Quizvraag
Hoeveel dubbele bindingen zijn aanwezig in deze tri-ester?
A
1
B
2
C
3
D
4
Slide 7 - Quizvraag
Ontstaan van Esters
Esters ontstaan uit de reactie tussen een alcohol en een carbonzuur:
Hierbij ontstaat altijd één molecuul water uit de H van de alcohol en de OH van het zuur. De rest kan dan aan elkaar geschoven worden en zo ontstaat vanzelf de estergroep
Slide 8 - Tekstslide
Herkennen van de bouwstenen
Slide 9 - Tekstslide
Oefenen
Uit welk carbonzuur en alcohol zijn deze esters gemaakt?
Slide 10 - Tekstslide
Oefenen
Uit welk carbonzuur en alcohol zijn deze esters gemaakt?
Slide 11 - Tekstslide
*Verestering
Het maken van een ester op deze manier noemen we een verestering Dit is het belangrijkste voorbeeld van een condensatiereactie Een condensatiereactie is namelijk “een reactie waarbij twee delen aan elkaar gezet worden door afsplitsing van een klein molecuul (vaak water)” Vergeet dit watermolecuul dus niet!
Slide 12 - Tekstslide
Vetzuren
Vetzuren zijn bijzondere carbonzuren die een hele lange koolwaterstof-keten hebben.
Er zijn verzadigde vetzuren (alkaan staart)
En (meervoudig) onverzadigde vetzuren
Binas tabel 67G2
Slide 13 - Tekstslide
Oliën en vetten
Slide 14 - Tekstslide
Vet en vetzuren
Een vet is een tri-ester van propraan-1,2,3-triol met drie (eventueel) verschillende vetzuren
Dit triol moet je ook kennen onder de naam glycerol
Slide 15 - Tekstslide
Synthese van vet
Slide 16 - Tekstslide
Vet en olie
Vetten zijn vast bij kamertemperatuur, oliën vloeibaar
Natuurlijke vetten en oliën zijn mengsels van vele tri-esters met vele combinaties van vetzuren
Vetzuren die de mens niet kan maken worden essentiële vetzuren genoemd (BINAS)
Slide 17 - Tekstslide
Oefening tri-ester
Teken de tri-ester van propaan-1,2,3-triol met stearinezuur (BINAS tabel 67G2).
Maak handig gebruik van haakjes als je te lui bent om alles te tekenen.
Slide 18 - Tekstslide
Oefening tri-ester
Slide 19 - Tekstslide
Functie van vetten
Energiebron en reserve opslag voor energie.
Opbouw van de celmembraan (bestaat uit fosfolipiden: vetzuurstaarten + kop van fosfaten) --> transport van stoffen de cel in en uit
Isoleren en beschermen van organen.
Bouwsteen voor hormonen.
Slide 20 - Tekstslide
Bouw van vetten
Glycerol + 3 vetzuren --> vet
Vet wordt ook wel triglyceride genoemd.
In een vet zijn esterbindingen aanwezig.
Zie Binas tabel 67G
Slide 21 - Tekstslide
Verzadigde en onverzadigde vetten
Verzadigd vetzuur = alleen enkele C-C bindingen aanwezig.