This lesson contains 26 slides, with interactive quiz, text slides and 2 videos.
Items in this lesson
§6.1 Een rijk land
Nederland na 1945
Slide 1 - Slide
Leerdoelen
Je kunt beschrijven hoe de economie van Nederland zich na 1945 ontwikkelde.
Je kunt uitleggen hoe Nederland in de jaren 1950 een verzorgingsstaat werd.
Je kunt uitleggen wat verzuiling is en waarom de verzuiling vanaf 1960 minder werd.
Planning:
Leerdoelen
Wat weet je al?
Video
Huiswerk
Afsluiting
Slide 2 - Slide
Wat weet jij over
Nederland na 1945?
Slide 3 - Mind map
§6.1
Een rijk land
A
De economie groeit hard
Leerdoel:
Je kan beschrijven hoe de economie van Nederland zich na 1945 ontwikkelde
Nederland in 1945:
Bruggen kapot geschoten
Spoorlijnen kapot gemaakt
Fabrieken kapot geschoten
Land onder water gezet
Begrippen:
wederopbouw
Marshallhulp
consumptiemaatschappij
Slide 4 - Slide
Slide 5 - Slide
§6.1
Een rijk land
A
De economie groeit hard
Al in 1950 was de wederopbouw voltooid: de economie was weer op het niveau van voor de oorlog.
De snelle economische groei had twee oorzaken:
Regering, werkgevers, werknemers spraken af het lonen laag te houden
De Verenigde Staten gaf Marshallhulp (economische hulp)
Tijdens een bloemencorso in de Bollenstreek bedanken Nederlanders met een praalwagen voor de Marshallhulp. Op het hart staat: ‘Thank you Marshall’.
Slide 6 - Slide
Na de oorlog was ‘samenwerking voor de wederopbouw van Nederland’ de boodschap. Hiervoor werden campagnes gevoerd, zoals op dit affiche van de Amsterdamse haven in 1945.
Slide 7 - Slide
Slide 8 - Video
§6.1
Een rijk land
A
De economie groeit hard
Door de economische groei steeg ook de welvaart
1960: de lonen stijgen.
Mensen kunnen luxeproducten kopen
Nederland wordt een consumptiemaatschappij.
Gevolgen:
Een aangenamer leven (centrale verwarming, badkamer)
Twee vrije dagen (zaterdag en zondag)
Slide 9 - Slide
Slide 10 - Slide
§6.1
Een rijk land
A
De economie groeit hard
In de jaren 1970 en 1980 verandert de economie sterk:
Er ontstaat een economische crisis. Oorzaak: de hoge lonen. → bedrijven gingen robots gebruiken of fabrieken naar lagelonenlanden verplaatsen → De werkloosheid stijgt hard in de jaren 80 → In de jaren 90 stijgt de economie weer
Slide 11 - Slide
§6.1
Een rijk land
A
De economie groeit hard
In de jaren 1970 en 1980 verandert de economie sterk:
Er ontstaat een economische crisis. Oorzaak: de hoge lonen. → bedrijven gingen robots gebruiken of fabrieken naar lagelonenlanden verplaatsen → De werkloosheid stijgt hard in de jaren 80 → In de jaren 90 stijgt de economie weer
Er wordt minder verdient in de industrie en de landbouw. Er ontstaat een nieuwe tak in de economie: de dienstensector → banken → overheid → winkeliers → horeca
Slide 12 - Slide
§6.1
Een rijk land
A
De economie groeit hard
Niet iedereen is rijk.
7% van alle kinderen in Nederland leeft in armoede.
Dat zijn 350.000 kinderen!
Slide 13 - Slide
§6.1
Een rijk land
A
De economie groeit hard
Dus: hoe ontwikkelde de economie van Nederland zich na 1945?
Snelle wederopbouw (jaren 1945-1950)
Sterke economische groei (vanaf 1950)
Marshallhulp (vanaf 1948):
Stijgende welvaart (vanaf 1960):
Economie stagneert (jaren 1970-1980):
Veranderingen in de economie (na 1980):
Slide 14 - Slide
§6.1
Een rijk land
B
De verzorgingsstaat
Leerdoel:
Je kan uitleggen hoe Nederland in de jaren 1950 een verzorgingsstaat werd
Voor 1950:
Was je werkloos? Kon je niet werken door een handicap. Kon je niet werken omdat je oud was?
Dan moest je geholpen worden door je familie en door de kerk.
Begrippen:
verzorgingsstaat
Slide 15 - Slide
§6.1
Een rijk land
B
De verzorgingsstaat
Vanaf de jaren 50 kregen we de verzorgingsstaat:
met wetten helpt de overheid mensen met weinig inkomen.
AOW (algemene ouderdomswet)
WAO (wet arbeidsongeschiktheid)
Kinderbijslagwet
Algemene bijstandswet
Zorgverzekering voor iedereen
Slide 16 - Slide
§6.1
Een rijk land
B
De verzorgingsstaat
Hoe werd dit allemaal betaald:
Door de groei van de economie stegen de belastinginkomsten
We verkochten Gronings gas, wat veel geld opleverde
Slide 17 - Slide
§6.1
Een rijk land
B
De verzorgingsstaat
Crisis in de jaren 80:
De verzorgingsstaat is te duur:
uitkeringen werden verlaagd
strengere regels om uitkering te krijgen
bij ziekte minder lang uitkering
Slide 18 - Slide
Slide 19 - Video
§6.1
Een rijk land
C
De verzuiling verdwijnt
Leerdoel:
Je kan uitleggen wat verzuiling is en waarom de verzuiling vanaf 1960 minder werd
Tot 1960 hoorde je in Nederland bij een groep:
socialisten
liberalen
katholieken
protestanten
Dit noem je verzuiling.
Een zuil had eigen:
scholen
jeugdverenigingen
omroepen
politieke partijen
etc...
Begrippen:
verzuiling
ontkerkelijking
Slide 20 - Slide
§6.1
Een rijk land
C
De verzuiling verdwijnt
De zuilen waren verschillend, maar ook grotendeels hetzelfde:
iedereen lette goed op elkaar
bijna alle volwassenen waren getrouwd
vrouwen zorgden voor de kinderen
mensen werkten hard en leefden zuinig
weinig tijd en geld voor ontspanning
je volgde de regels van je ouders, de kerk of de leiders van de zuil
Slide 21 - Slide
§6.1
Een rijk land
C
De verzuiling verdwijnt
Vanaf de jaren 1960 werden zuilen minder belangrijk:
Er was meer welvaart (rijkdom) in Nederland
We hadden de verzorgingsstaat
Gevolg: mensen waren minder afhankelijk van steun van de kerk of de zuil.
Slide 22 - Slide
§6.1
Een rijk land
C
De verzuiling verdwijnt
Vanaf de jaren 1960 werden zuilen minder belangrijk:
Er was meer welvaart (rijkdom) in Nederland
We hadden de verzorgingsstaat
Gevolg: mensen waren minder afhankelijk van steun van de kerk of de zuil.
Jongeren maakten zich als eerste los van de zuil:
er was meer geld dus jongeren gingen langer naar school dan hun ouders.
Ze hadden daardoor meer kennis en zelfvertrouwen.
Ze durfden kritisch te zijn richting kerk en politici
Slide 23 - Slide
§6.1
Een rijk land
C
De verzuiling verdwijnt
Vanaf de jaren 1960 werden zuilen minder belangrijk:
Er was meer welvaart (rijkdom) in Nederland
We hadden de verzorgingsstaat
Gevolg: mensen waren minder afhankelijk van steun van de kerk of de zuil.
Jongeren maakten zich als eerste los van de zuil:
er was meer geld dus jongeren gingen langer naar school dan hun ouders. Ze hadden daardoor meer kennis en zelfvertrouwen. Ze durfden kritisch te zijn richting kerk en politici
veel jongeren gingen niet meer naar de kerk: de kerk vonden ze ouderwets! Deze ontkerkelijking nam steeds meer toe: - 1960: 80% van de jongeren gaat naar de kerk - 2020: 20% van de jongeren gaat naar de kerk
Slide 24 - Slide
§6.1
Een rijk land
C
De verzuiling verdwijnt
Vanaf de jaren 1960 werden zuilen minder belangrijk:
Er was meer welvaart (rijkdom) in Nederland
We hadden de verzorgingsstaat
Gevolg: mensen waren minder afhankelijk van steun van de kerk of de zuil.
Jongeren maakten zich als eerste los van de zuil:
er was meer geld dus jongeren gingen langer naar school dan hun ouders. Ze hadden daardoor meer kennis en zelfvertrouwen. Ze durfden kritisch te zijn richting kerk en politici
veel jongeren gingen niet meer naar de kerk: de kerk vonden ze ouderwets! Deze ontkerkelijking nam steeds meer toe: - 1960: 80% van de jongeren gaat naar de kerk - 2020: 20% van de jongeren gaat naar de kerk