Materie les 2.1 (workshops scheidingsmethodes)

Workshop scheidingsmethoden
1 / 44
next
Slide 1: Slide
NatuurMiddelbare schoolhavo, vwoLeerjaar 1

This lesson contains 44 slides, with interactive quizzes and text slides.

time-iconLesson duration is: 90 min

Items in this lesson

Workshop scheidingsmethoden

Slide 1 - Slide

Planning
  • Herhalingsvragen over 'workshop mengsels' 
  • Leerdoelen
  • Workshop scheidingsmethoden
  • Check vragen 
  • Werktijd
  • Lesafsluiting

Slide 2 - Slide

Welke fase heeft
de stof hiernaast?
A
Vast
B
Vloeibaar
C
Gas
D
Hard

Slide 3 - Quiz

In welke reageerbuis zit een emulsie?
A
Reageerbuis 1
B
Reageerbuis 2
C
Reageerbuis 3

Slide 4 - Quiz

Een suspensie is .....
A
Helder
B
Troebel

Slide 5 - Quiz

Troebel
Helder
Suspensie
Emulsie
Oplossing

Slide 6 - Drag question

Een oplossing is ...
A
Altijd helder, soms gekleurd
B
Altijd helder, altijd kleurloos
C
Altijd troebel, altijd kleurloos
D
Altijd troebel, soms gekleurd

Slide 7 - Quiz

Hoe noemen we de faseovergang van de vloeibare fase naar de vaste fase?
A
Smelten
B
Stollen
C
Condenseren
D
Verdampen

Slide 8 - Quiz

Hoe noemen we de faseovergang van de gasfase naar de vloeibare fase
A
Verdampen
B
Smelten
C
Condenseren
D
Vervluchtigen

Slide 9 - Quiz

Slide 10 - Slide

Leerdoelen
Leerdoel 23. Je kunt beschrijven wat een stofeigenschap is en je kan uitleggen wat de volgende stofeigenschappen betekenen: geur, kleur, smaak, smeltpunt, kookpunt, dichtheid en oplosbaarheid

Leerdoel 24. Je kunt uitleggen wat scheidingsmethoden zijn en minimaal 2 redenen noemen waarom mensen scheidingsmethoden gebruiken.

Leerdoel 25. Je kan bij de verschillen scheidingsmethoden herkennen én benoemen van welke stofeigenschappen/ kenmerken we gebruik maken.

Leerdoel 26. Je kunt beschrijven wat de scheidingsmethode destilleren is, de werking hiervan uitleggen en minimaal 2 voorbeelden geven.

Slide 11 - Slide

Leerdoelen
Leerdoel 27. Je kunt beschrijven wat de scheidingsmethode indampen is, de werking hiervan uitleggen en minimaal 2 voorbeelden geven
Leerdoel 28. Je kunt beschrijven wat de scheidingsmethode extraheren is, de werking hiervan uitleggen en minimaal 2 voorbeelden geven.
Leerdoel 29. Je kunt beschrijven wat de scheidingsmethode filtreren is, de werking hiervan uitleggen en minimaal 2 voorbeelden geven.
Leerdoel 30. Je kunt beschrijven wat de scheidingsmethode centrifguren is, de werking hiervan uitleggen en minimaal 2 voorbeelden geven
Leerdoel 31. Je kunt beschrijven wat de scheidingsmethode bezinken is, de werking hiervan uitleggen en minimaal 2 voorbeelden geven. 

Slide 12 - Slide

Stofeigenschappen
  • Iedere stof heeft zijn eigen stofeigenschappen: dit zijn de specifieke eigenschappen die bij een stof horen. 
  • Met de stofeigenschappen kun je de verschillende stoffen van elkaar onderscheiden.

Scheikundigen gebruiken de stofeigenschappen
bij het kiezen van een geschikte scheidingsmethode.
--> daar komen we later op terug.

Slide 13 - Slide

Slide 14 - Slide

Verder inzoomen
  • Kookpunt: de temperatuur waarop een vloeistof kookt (voor water is het kookpunt bijvoorbeeld 100 graden celcius).

  • Smeltpunt: De temperatuur waarop een vaste stof smelt (verandert in een vloeistof). (Voor water is het smeltpunt boven 0 graden).

  • Oplosbaarheid: hoe goed een stof oplost in een vloeistof (meestal gaat het om de vloeistof water). 

Slide 15 - Slide

Inzoomen op 'dichtheid'
  • Dichtheid: deze stofeigenschap gaat over hoe zwaar een bepaalde hoeveelheid van een stof is. De dichtheid van een stof wordt bepaald door 2 dingen: 
    1. Hoe 'dicht' de moleculen tegen elkaar zitten (vandaar het woord DICHTheid)
    2. De massa van de moleculen (hoe zwaar de moleculen zijn).~
                                                      De stof met een dichtheid hoger dan water zinkt!


Slide 16 - Slide

Wat is zwaarder, een kilo veren of een kilo lood?
Antwoord:
Ze wegen evenveel! Echter is de dichtheid van een kilo lood veel groter dan die van een kilo veren. Je hebt daarom een veel grote hoeveelheid veren nodig om een kilo veren te maken.
Het is allebei echter nog steeds een kilo. 


Je kan de dichtheid van een stof ook
berekenen, maar dat gaan jullie leren in 
leerjaar 2 :).

Slide 17 - Slide

 Scheidingsmethoden
  • Er zijn verschillende manieren om mengsels van elkaar te scheiden. We noemen dit scheidingsmethoden
  • Scheidingsmethoden zijn nodig bij het maken van veel verschillende producten!

Slide 18 - Slide

Filtreren
  • Maakt gebruik van een verschil in deeltjesgrootte.
  • Bij filtreren gebruik je een filter om een vaste stof te scheiden van een vloeistof. Door het verschil in deeltjesgrootte blijven de vaste deeltjes vastzitten in het filter (residu), de vloeistof gaat door het filter heen (filtraat).

  • Wordt vooral gebruikt bij
    het mengseltype: suspensie.

Slide 19 - Slide

Voorbeelden van filtreren
  • Modderwater filteren: de modder (zanddeeltjes) blijven in het filter hangen, het 'schone' water gaat door het filter.
  • Koffie zetten met behulp van een koffiefilter: Koffiedik uit de koffie filteren.

Slide 20 - Slide

Indampen
  • Maakt gebruik van een verschil in kookpunt.
  • Je scheidt hierbij een vaste stof van een vloeistof door het mengsel te verwarmen (bijv met een brander). 
    Het kookpunt van de vloeistof wordt bereikt --> waardoor deze gaat verdampen! De vaste stof verdampt niet en blijft dus over. 

  • Wordt vooral gebruikt bij 
    het mengseltype: oplossing (vaste
    stof - vloeistof).

Slide 21 - Slide

Voorbeelden van indampen
  • Suiker uit suikerwater halen (water verdampt, suiker blijft over).
  • Zout winnen uit zeewater (wordt nog steeds in veel landen gedaan!) 

Slide 22 - Slide

Destilleren
  • Maakt gebruik van een verschil in kookpunt (tussen twee vloeistoffen).
  • Wordt gebruikt om twee of meer vloeistoffen te scheiden. 

  • Stap 1: De vloeistoffen worden verwarmt:
    de vloeistof met het laagste kookpunt begint als
    eerste te verdampen (van vloeistof naar gas!)

  • Stap 2: het gas komt in de koeler, en raakt de
    koude glazen wanden (er zit koud water in de
    buis om de koeler). --> daardoor koelt het gas 
    af.

Slide 23 - Slide

Destilleren
  • Stap 3: Wanneer het gas afkoelt verandert het weer in vloeistof druppels (faseovergang: condenseren).
  • Stap 4: de druppels vallen in een 
    maatcilinder die onder de koeler staat.

De stof met het hoogste kookpunt 
verdampt niet en blijft dus achter in de 
kolf. --> de vloeistoffen zijn gescheiden.

Slide 24 - Slide

Destilleren
  • Destilleren wordt meestal gebruikt bij het mengseltype: oplossing (vloeistof-vloeistof) 
Praktijk voorbeelden:
  • Het maken van drinkwater uit zeewater (destillatie van 'zoet' water).
  • Het zuiveren van alcohol uit een alcohol watermengsel.
  • Ook voor het maken van parfum is destillatie nodig!
  • Ook grote fabrieken gebruiken destillatie!

Slide 25 - Slide

Extraheren
  • Maakt gebruik van het verschil in oplosbaarheid.
  •  Één of meer stoffen uit een mengsel halen met behulp van een extractiemiddel (oplosmiddel) 
  • één van de (vloei)stoffen lost op in het extractiemiddel. De andere stof lost niet op in het extractiemiddel (residu).

Slide 26 - Slide

Voorbeelden van extraheren
  • Thee zetten (geur- en smaakstoffen lossen op in het hete water).
  • Voedingsindustrie: extraheren wordt bijv gebruikt om cafeïne vrije koffie te maken. 
  • Geneeskunde: extraheren is nodig om bepaalde medicijnen te maken (van plantenextracten) 
  • Suiker uit suikerbieten halen (met een waterbad).

Slide 27 - Slide

Centrifugeren
  • Maakt gebruik van een verschil in dichtheid én deeltjesgrootte.  
  • Mengsels worden snel rond gedraaid in een centrifuge. 
  • Deeltjes met de grootste dichtheid naar 'beneden' geslingerd. De lichtere deeltjes/stof blijven in het midden van het reageerbuisje.

  • Wordt gebruikt bij suspensies en emulsies.

Slide 28 - Slide

Voorbeelden van centrifugeren
  • In een melkfabriek wordt centrifugeren gebruikt om room van melk te scheiden.
  • In een ziekenhuislaboratorium wordt centrifugeren gebruikt bij het scheiden van bloedcellen en bloedplasma in het bloed. 

Slide 29 - Slide

Bezinken/ afschenken
  • Maakt gebruik van een verschil in dichtheid. 
  • Vaste deeltjes in een vloeistof.
  • De deeltjes met de hoogste dichtheid zakken naar de bodem (bezinken) (bijvoorbeeld zand in water)

  • Wordt vooral gebruikt bij suspensies.

Slide 30 - Slide

Voorbeelden van bezinken
  • Bij het maken van vruchtensap waarbij vruchtvlees naar de bodem zakt (suspensie).
  • Een goudzoeker die zand en steentjes laat bezinken in water om het zwaardere goud te vinden.
  • Zuiveringsinstalatie: bezonken slib
    wordt uit water verwijderd.

Slide 31 - Slide

Overzichtsschema
 scheidings-
methoden


(Staat ook op 
It's learning.)

Slide 32 - Slide

Check vragen
Laten we checken of we de leerdoelen hebben behaald.

- Pak allemaal het leerdoelen document van thema materie erbij!

Slide 33 - Slide

Scheidingsmethode gebaseerd op verschil in kookpunt =
A
Centrifugeren
B
Filtreren
C
Indampen
D
Extraheren

Slide 34 - Quiz

Noem 2 stofeigenschappen

Slide 35 - Open question

Voor welk mengseltype wordt de scheidingsmethode destilleren meestal ingezet?
A
Suspensie
B
Emulsie
C
Oplossing
D
Schuim

Slide 36 - Quiz

Je wilt zout en water scheiden (zout uit water halen). Welke scheidingsmethode kies je?
A
Filtreren
B
Chromatografie
C
Indampen
D
Centrifugeren

Slide 37 - Quiz

Welke scheidingsmethode maakt gebruik van een verschil in oplosbaarheid?
A
Filtreren
B
Extraheren
C
Centrifugeren
D
Bezinken

Slide 38 - Quiz

Wat is de beste scheidingsmethode?

Zand en water
A
Filtreren
B
Extraheren
C
Indampen
D
Chromatografie

Slide 39 - Quiz

Wat is de beste scheidingsmethode?

Olie en water
A
Filtreren
B
Adsorberen
C
Indampen
D
Destilleren

Slide 40 - Quiz

Welke 2 scheidingsmethoden worden gebruikt bij koffie zetten?
A
Bezinken en filtreren
B
Filtreren en extraheren
C
Extraheren en bezinken

Slide 41 - Quiz

Welke fase heeft deze stof?
A
Vast
B
Vloeibaar
C
Gas
D
metaal

Slide 42 - Quiz

Werksfeer
Werken aan de levels van onderdeel III scheidingsmethoden
timer
1:00

Slide 43 - Slide

Kijk naar het leerdoelen document. Hoeveel van de leerdoelen van onderdeel III denk je nu te beheersen?
09

Slide 44 - Poll